Bertrand Russell (1872–1970) là một triết gia, nhà logic và nhà phê bình xã hội người Anh, được trao giải Nobel Văn học năm 1950 vì những lý tưởng nhân đạo và tự do tư tưởng. Russell cũng được coi là một trong những người sáng lập triết học phân tích cùng với G. E. Moore. Thuật ngữ "triết học phân tích" có thể chỉ một phong cách triết học đặc trưng bởi việc phân tích hình thức logic của các mệnh đề triết học. Ở đây, việc làm sáng tỏ một cách logic các tư tưởng triết học nên phù hợp với thành công của khoa học hiện đại.
Về sự tồn tại của Thiên Chúa (tranh luận Russell vs. Copleston).
1) Russell giữ lập trường bất khả tri. Ông muốn hoãn phán xét về sự tồn tại của Thiên Chúa. Copleston, một linh mục Dòng Tên kiêm triết gia, lập luận rằng Thiên Chúa tồn tại và đưa ra một luận chứng vũ trụ học dựa trên khả năng và tất yếu. Một phiên bản đơn giản hơn, luận chứng từ nguyên nhân hiệu quả, được xây dựng như sau: mọi sự kiện đều có nguyên nhân, và mỗi nguyên nhân lại là một sự kiện có nguyên nhân của nó. Một chuỗi nguyên nhân vô tận là vô lý nên phải có nguyên nhân đầu tiên, tự gây ra — đó là Thiên Chúa.
Russell không thấy lý do gì để cho rằng tổng thể phải có một nguyên nhân. Ví dụ ông đưa ra: mỗi người đàn ông đều có mẹ, nhưng không suy ra rằng loài người phải có một người mẹ chung. Đó là hai phạm trù logic khác nhau. Thế giới đơn giản là tồn tại.
2) Copleston kiên trì bảo vệ sự tồn tại của nguyên nhân đầu tiên. Ông cho rằng khoa học sẽ không thể tồn tại nếu thế giới không có nguyên nhân. Khoa học giả định rằng thiên nhiên có trật tự và có thể hiểu được; nếu không thì người ta sẽ không đi tìm nguyên nhân khi nghiên cứu tự nhiên. Đáp lại, Russell nói rằng các nhà khoa học không nhất thiết khẳng định có nguyên nhân ở khắp nơi; họ chỉ quan sát các mối quan hệ nhân quả giữa các sự vật.
3) Copleston cũng biện hộ cho sự tồn tại của Thiên Chúa từ góc nhìn lý tưởng đạo đức. Nếu chúng ta có khái niệm về một trật tự đạo đức lý tưởng, thì ý niệm về "phải" nên đến từ Thiên Chúa. Tuy nhiên, Russell chỉ ra rằng những người đặt ra luật lệ thường là cha mẹ, thầy cô hoặc những người tương tự. Các giá trị đạo đức bên ngoài, nguyên tắc hay điều cấm có thể được giải thích đơn giản bằng môi trường và giáo dục.
Do đó, lập trường của Russell là thậm chí không hợp lý khi chỉ hỏi về nguyên nhân của thế giới, vì trước hết ta phải xác định rõ các tính chất logic và ý nghĩa của khái niệm Thiên Chúa.
